De mooiste paddenstoelen en zwammen voor u gefotografeerd door Wim van Buuren in de periode augustus - november 2014. Reis maar eens mee...
Welkom in de wereld van de
Paddenstoelen 
De Vliegenzwam en haar collega's.
Wie kent hem niet? De Vliegenzwam, rood met witte stippen. Maar ook al die andere mooie paddenstoelen die in het najaar kleur geven aan onze bossen en lanen. Velen worden geboeid door hun plotselinge verschijning op onverwachte plaatsen. Natuurliefhebbers en wandelaars genieten van hun vormenrijkdom en kleurenpracht. Voor fotografen en tekenaars vormen ze een bron van inspiratie; voor mycologen een onuitputtelijk onderwerp van studie. We zouden ze niet willen missen; paddenstoelen horen bij de herfst, als ontluikende bomen bij de lente.
Het Herfstalbum 2014.
Regelmatig trek ik erop uit om paddenstoelen te spotten. Mede door de vrij natte zomer zijn er al diverse soorten te zien en te fotograferen. Let wel; de paddenstoelen worden door mij niet afgebroken, en ergens anders neergezet, om een 'mooiere' foto te krijgen.
Door steeds andere soorten (proberen) te ontdekken, en ze steeds vanuit een andere pose te fotograferen, blijft het een boeiende hobby. Ik wens u net zoveel plezier bij het bekijken van deze pagina, als ik met het maken ervan. U kunt ervan uitgaan dat deze pagina regelmatig wordt bijgewerkt.
Wim, 12 september 2014
Beukenkoraalzwam
Het is en blijft één van de fraaiste koraalzwammen. En hoewel enorm zeldzaam, in sommige oude landgoedbossen is hij jaarlijks te vinden.
Op de Rijssenseweg in Ambt Delden heb ik deze prachtige Beukenkoraalzwam gefotografeerd op 4 september 2014.
Foto's gemaakt op 05-11-2014
Van de week onderweg naar huis heb ik nog wat vliegenzwammen gefotografeerd. En niet zulke kleintjes ook. Zelden zie je zulke groten vliegenzwammen. En niet één, nee er stonden er heel veel bij elkaar te kijken. Daar heb ik dus mijn auto wel even voor aan de kant gezet. He ene jaar zie je ze meer als het andere jaar. En t kan best gebeuren dat er volgend jaar in diezelfde berm er geen één te vinden is.
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
Vliegenzwam
Foto's gemaakt op 11-10-2014
Dwalen over De Borkeld in Rijssen.
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
Foto's gemaakt op 09-10-2014
De Oranje schijnoesterzwam
Zeer zeldzaam zwammetje in grootte variërend van 3-15 mm slechts een paar maal gevonden in Nederland. Prachtige oranje lamelletjes onder een mooi donzig hoedje, groeiend in groepjes.
Gewone krulzoom
Beschrijving
Hoed gewelfd tot vlak of verdiept trechtervormig, Ø 5-12 cm, viltig, mat, vochtig kleverig, okerkleurigbruin met olijfkleurige tint tot roest- of grijzig-bruin, met een ingerolde, wat gevoorde rand.
Lamellen dicht opeen, aflopend, bleek okergeel tot olijfkleurig-geel of leemkleurigbruin, bruinvlekkend bij kneuzing.
Steel 4-8 cm x 8-12 mm, centraal of wat excentrisch, jong geelachtig berijpt, olijfkleurigbruin tot roestbruin, bruinvlekkend bij kneuzing. Vlees taai, gelig-wit, bij druk roodbruin. Smaak zuur. Geur zwammig.
Giftig.
Voorkomen
Bij loof- en naaldbomen, soms op vermolmd hout. Zomer-herfst
Status
Algemeen, Meetnet.
Foto's gemaakt op 04-10-2014
Schubbige fopzwam
(Heidefopzwam)
Beschrijving
Hoed gewelfd tot vlak, Ø 2-7 cm, zemelig-schubbig, oranjebruin tot donker okergeel bij opdrogen.
Lamellen wijd uiteen, bleek roze, wit door de sporen.
Steel 3-12 cm x 2-5 mm, vezelig, roodachtig bruin, met een witte myceliumvlok aan de basis. Vlees bleek roodbruin. Geur zwak.
Voorkomen
Bij jonge tot oude loofbomen (berk, eik) en naaldbomen (den) in loofbossen en gemengde bossen, venen en heiden op voedselarme, droge zandgrond.
Status
Algemeen.
Foto's gemaakt op 03-10-2014
Opnieuw is de Oranje schijnoesterzwam te zien in Rijssen. Op dezelfde plaats als waar ik hem 2 jaar geleden ook gevonden heb. Zie onderstaand artikel.
http://www.deweekkrant.nl/artikel/2012/november/08/zeer_zeldzame_paddenstoel_in_rijssen_ontdekt.
Ondergaande zon
Amethistzwam
(Rodekoolzwam)
Beschrijving
Hoed gewelfd tot vlak, Ø 1-6 cm, zemelig, paarslila tot bleeklila.
Lamellen wijd uiteen, paarslila, wit bestoven door de sporen.
Steel 4-10 cm x 5-10 mm, paarslila tot paarsbruin, aan de voet wittig vezelig, met een paarse myceliumvlok. Vlees lila. Geur zwak.
Voorkomen
Bij loofbomen (beuk, eik) in loofbossen en gemengde bossen en lanen op voedselarme droge zandgrond en op voedselrijkere en/of vochtigere grond.
Status
Algemeen, Meetnet.
Valse hanenkam
(Valse dooierzwam)
Beschrijving
Hoed gewelfd tot ondiep trechtervormig, Ø 2-8 cm, fijn donzig, mat, oranjegeel, met een blekere, ingerolde rand.
Lamellen gevorkt, aflopend, oranje.
Steel 3-5 cm x 5-10 mm, vaak gebogen, oranjegeel. Vlees taai, gelig tot oranje. Smaak zwammig. Geur zwammig.
Sporeekleur wit.
Verdacht.
Voorkomen
Op hout, naalden en bladeren in naald- en gemengd bos op voedselarme bodem.
Saprofiet.
Status
Algemeen, Meetnet.
Foto's gemaakt op 22-09-2014
In paddenstoelenland kom je steeds weer andere bewoners tegen.
Rijssens bosrijke omgeving.
Lamellen dicht opeen, gevorkt, wit tot bleekgeel.
Steel 5-7 x 1-2, wit, later grijs geaderd. Vlees wit, grijsverkleurend. Smaak mild.
Sporeekleur licht oker.
Eetbaar.
Voorkomen
Bij berken in allerlei biotopen met berken.
Status
Vrij algemeen, Meetnet.
Foto's gemaakt op 20-09-2014
.JPG)
Echte tonderzwammen.
Beschrijving
Vruchtlichaam meerjarig, hoef- tot consolevormig, 10-30 x 5-20 cm, 10-25 cm dik, met een stompe, viltige groeirand. Bovenzijde concentrisch gezoneerd, kaal, met 1-2 mm dikke, donkerbruine korst, oker- of roodbruin tot licht- of donkergrijs.
Buisjes per laag 2-8 mm, lichtbruin. Poriën 3-4 per mm, rond, crème tot lichtoker of bruinachtig. Vlees kurkachtig tot vezelig, taai, lichtbruin. Geur aangenaam.
Sporeekleur wit.
Voorkomen
Op stammen van berken en beuken, soms op populieren en lindes.
Parasitair, (Saprofiet).
Status
Vrij algemeen.
Extra informatie
Voor de uitvinding van de lucifer werden de kernen van jonge Echte tonderzwammen geklopt tot een pluizig, zacht geheel, de tondel. De tondel werd samen met vuurstenen in een tondeldoos meegenomen. Met de vonken van tegen elkaar geslagen vuurstenen werd een plukje aangestoken, waarna met de smeulende tondel een houtvuur kon worden aangeblazen. Uit de kern gesneden schijven werden tot een soort juchtleer bewerkt, waarvan dameshandschoenen en wondlappen werden gemaakt. Tegenwoordig worden er nog hoedjes van gemaakt.
Vroeger werd de Echte tonderzwam gebruikt bij de behandeling van tuberculose. Het effect was uitsluitend een vermindering van het door de ziekte veroorzaakte nachtelijke zweten.
.JPG)
.JPG)
Hoed gewelfd tot vlak met een verdiept midden, Ø 4-10 cm, mat, oker tot geel, met een gladde tot gegroefde rand.
Lamellen smal aangehecht, crème.
Steel 4-7 cm x 15-25 mm, wit tot waterig grijs. Vlees wit. Smaak mild tot scherp.
Sporeekleur wittig tot bleek crème.
Voorkomen
Bij loof- en naaldbomen in loof- en naaldbossen op matig voedselarme zure bodems, ook in oude bossen met een dikke strooisellaag.
Status
Algemeen, Meetnet.
.JPG)
Berkenzwam
Beschrijving
Vruchtlichaam éénjarig, vlak kussen- tot console- of waaiervormig, zijdelings aangehecht. Hoed 5-30 x 5-20 cm, 2-5 cm dik. Bovenzijde glad, crèmewit tot oker- of grijsbruin, met een ingerolde rand.
Buisjes 4-8 mm lang, crèmewit. Poriën 3-4 per mm, rond tot hoekig, wit tot crèmewit. Vlees kurkachtig, zacht, wit. Geur aangenaam.
Voorkomen
Op stammen en dikke takken van levende en dode berken. Zomer-herfst.
Parasitair, (Saprofiet).
Status
Algemeen, Meetnet.
Extra informatie
De Engelse mycoloog Cartwright was een van degenen, die gedroogde Berkenzwammen gebruikte als vloeiblok voor met ganzenveer en inkt geschreven dokumenten. Smeulend in de imkerspijp diende de van Berkenzwammen afkomstige "valse tondel" voor de bedwelming van bijen. De verkoolde stukjes en de as werden als bloedstelpend en desinfecterend middel toegepast en, met fijn zand vermengd, op een scheerriem gebruikt. Enkele jaren geleden zijn Berkenzwammen aangetroffen aan een touw om het middel van de in het gletsjerijs gevonden man uit het Ötzdal, die ongeveer 5000 jaar geleden leefde in de Alpen.
.JPG)
.JPG)
Springzaad
Springzaad is een geslacht uit de balsemienfamilie. Het
geslacht telt circa 800 tot 900 soorten. Het geslacht is wijd verspreid over
het noordelijk halfrond en de tropen. Ze kunnen bloemen voortbrengen van het
vroege voorjaar tot de eerste vorst. Tropische exemplaren kunnen het gehele
jaar bloeien. Ze kunnen zowel in de zon, in de halfschaduw als in de schaduw
voorkomen. De plant dankt zijn naam aan het feit dat de plant zijn zaden
wegschiet. Als de bloemen zijn uitgebloeid, vormt zich een smal peultje, dat na
een paar dagen openspringt, waarbij de zaadjes gelanceerd worden. Als de
peultjes rijp zijn, is een lichte tik voldoende om hem te laten openspringen.
Foto's gemaakt op 17-09-2014
Dikrandtonderzwammen.
Platte tonderzwammen.
Echte tonderzwam.
Platte en Echte tonderzwammen
Echte tonderzwam.
Grijze nevelzwam.
Jonge reuzenzwam
Plooivoetstuifzwam.
Jonge plooivoetstuifzwam.
Ruitjesbovist.
Vliegenzwam.
Zwavelkopjes.
Zwavelkopjes.
Foto's genomen op 16-09-2014
Prachtige met sporen bestoven dikrandtonderzwammen.
Beschrijving
Vruchtlichaam meerjarig, consolevormig. Hoed 10-30 x 10-25 cm, 4-10 cm dik. Bovenzijde onregelmatig golvend, met een harde, niet indrukbare korst, mat, geelbruin tot donker- of zwartbruin, vaak roestbruin met sporen bestoven, met een stompe, crème tot gelige groeirand.
Buisjes per laag 10-15 mm lang, roodbruin. Poriën 4-5 per mm, rond, wit tot crème, na beschadiging blijvend bruin verkleurend, zonder tepelgallen. Vlees kurkachtig, taai, donkerroodbruin. Geur zwak.
Sporeekleur bruin.
Voorkomen
Op stammen van levende loofbomen of stronken van loofbomen (wilg, eik, populier, esdoorn, paardenkastanje, Catalpa).
Parasitair, (Saprofiet).
Status
Vrij algemeen.
Jonge prachtvlamhoed.
Prachtvlamhoed
Beschrijving
Hoed gewelfd tot uitgespreid, Ø 5-15 cm, goudgeel tot oranjegeel, met aangedrukte, vezelige, geelbruine schubjes bedekt.
Lamellen geel tot roestbruin.
Steel 5-12 x 1-3 cm, vezelig-schubbig, chroom- tot okergeel, met een vliezige, gelige tot roestbruine ring en een gezwollen basis. Vlees bleek geel. Smaak bitter.
Giftig.
Voorkomen
Op loofhout in bossen, parken en lanen. Zomer-herfst.
Saprofiet, (mogelijk parasitair).
Status
Algemeen.
Grofplaatrussula
Beschrijving
Hoed gewelfd tot vlak met een verdiept centrum, Ø 5-20 cm, droog, mat, (ondergronds) vuil wit tot bruin, spoedig zwart wordend.
Lamellen aangehecht, zeer dik, wijd uiteen, bros, strogeel tot olijfkleurig, na beschadiging grijsroze tot zwart verkleurend.
Steel 3-8 x 1-4 cm, stevig, wit tot dofbruin en zwart. Vlees wit tot grijs en zwart. Smaak mild. Geur fruitig.
Sporeekleur wit.
Voorkomen
Bij loofbomen (eik, beuk, berk) in lanen en bossen.
Ectomycorrhizavormend.
Status
Algemeen, Meetnet.
Foto's genomen op 13-09-2014
Beschrijving
Vruchtlichaam éénjarig, bestaande uit een meervoudige toef van naast en boven elkaar staande, waaier- tot half cirkelvormige hoeden, Ø 20-80 cm. Hoed 10-30 cm breed, 1-3 cm dik. Bovenzijde golvend, concentrisch gezoneerd, viltig, geel tot donkerroodbruin, vanuit een knol ontspringend, met een scherpe, golvende, gekerfde, wittige tot zwarte rand.
Buisjes tot 10 mm lang, wittig-crème. Poriën 3-5 per mm, wit tot crème, bij aanraking bruinzwart verkleurend. Vlees vezelig, zacht, wittig-crème. Geur zwamachtig.
Sporeekleur wit.
Voorkomen
Aan de voet en, schijnbaar op de grond, op de wortels van oude, levende loofbomen (beuk, eik, linde, iep, berk, plataan, appel). Zomer-herfst.
Parasitair.
Status
Algemeen. Meetnet.
Beschrijving
Vruchtlichaam éénjarig, waaier- tot breed tong- of spatelvormig, met meerdere, leerachtige hoeden uit een centrale, meervoudig vertakte steel groeiend, Ø 20-50 cm. Hoed 4-10 cm breed, 5-10 mm dik, zijdelings gesteeld. Bovenzijde draderig-rimpelig, crème of oker- tot grijsbruin.
Buisjes 2-5 mm lang, wittig. Poriën 2 per mm, rond tot veelhoekig, wittig tot crème. Vlees vezelig, wit. Geur aangenaam fris.
Sporeekleur wit.
Verdacht.
Voorkomen
Aan de voet en op wortels of stobben van oude eiken. Zomer-herfst.
Parasitair.
Status
Zeldzaam, Meetnet.
.JPG)
Beschrijving
Hoed gewelfd, dan uitgespreid, Ø 4-8 cm, vochtig kleverig, kastanjebruin, met een crèmewitte rand.
Lamellen crèmewit, roestkleurig vlekkend.
Steel 4-9 cm x 10-15 mm, vezelig, roodbruin met een lichtere steeltop. Vlees crème-wittig, bruinverkleurend. Geur zwak, melig.
Giftig.
Voorkomen
Bij beuken in lanen en loofbossen op zandige of lemige bodem.
Status
Matig algemeen.
Beschrijving
Hoed gewelfd tot uitgespreid, Ø 5-15 cm, stro- tot goudgeel, met fijne en ruige, opstaande, roodbruine schubben en een ingerolde rand.
Lamellen dicht opeen, bleekgeel tot kaneelbruin.
Steel 5-15 cm x 10-25 mm, met een gladde, bleekgele steeltop, onder de gescheurde, vliezige ring met opstaande, roodbruine schubben, de basis roodbruin, soms witviltig. Vlees taai, gelig tot roodbruin. Smaakt naar radijs. Geurt naar stro.
Voorkomen
In bundels op loofbomen, zelden op naaldbomen, in bossen, parken en plantsoenen.
Parasitair.
Status
Algemeen, Meetnet.
Paddenstoelen fotograferen is mooi werk. Je foto-onderwerp loopt of vliegt niet weg, staat niet te wiebelen in de wind, en je hoeft niet op te letten of de zwam een leuk smoeltje trekt. Wel moet je met je neus op de grond je fotos maken, en soms zelfs in een slootkant gaan staan. En dat deed ik in Ambt Delden. En zo vond ik een spectaculaire paddenstoelensoort: Stekelzwammen. O.a. de Blauwzwarte stekelzwam, enkele Avondroodstekelzwammen, en een groepje Wollige stekelzwammen en Gezoneerde stekelzwammen.
Foto's: 5 september 2014
Blauwzwarte stekelzwam
Beschrijving
Vruchtlichaam tol- tot trechtervormig, tot 6 cm hoog. Hoed Ø 3-8 cm, onregelmatig rond, fluwelig, golvend-knobbelig, in het centrum soms met opgerichte schubjes, concentrisch gezoneerd, blauw- of bruinzwart tot zwart, met een scherpe, licht grijsblauwe tot wittige randzone. Stekels tot 3 mm lang, wittig tot blauwgrijs of grijsbruin.
Steel viltig, cylindrisch, 2-5 x 1-2 cm, zwart. Vlees taai, zwart en bruin gezoneerd. Geur kruidig, naar maggi.
Sporeekleur wittig.
Voorkomen
Bij loofbomen (eik, beuk), soms bij naaldbomen (den) in bossen op voedselarme, verstoven zandgrond en in schrale wegbermen met oude bomen.
Status
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Bedreigd).
(Muurbekerzwam)
Beschrijving
Vruchtlichaam ondiep beker- tot vlak schotelvormig, Ø 5-15 cm. Binnenzijde helder okergeel tot rossig geelbruin. Buitenzijde viltig-zemelig, wit tot gelig bruin. Vlees vuilwit tot zwak bruinig.
Voorkomen
Op rottend hout, karton, papier, stro, sisal- en kokosmatten en op cement en metselspecie op vochtige muren.
Saprofiet.
Status
Algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).
Beschrijving
Vruchtlichaam meervoudig vertakt, koraalvormig, 10-15 cm hoog, 10-20 cm breed. Vertakkingen 1-2 cm dik, meervoudig U-vormig vertakt, meestal eindigend in een dubbele of drievoudige, spitse top, zalmgeel tot zalmoranje met gele uiteinden.
Steel 4-5 cm dik, zalmkleurig tot zalmgeel, met een wittige, versmalde basis. Vlees zacht, wit.
Dodelijk giftig.
Voorkomen
Op de bodem in lanen met loofbomen (beuk, eik) op voedselarme, kalkrijke bodems.
Status
Zeer zeldzaam, Rode Lijst (Ernstig Bedreigd)
Koraalzwammen van het geslacht Ramaria vormen in Nederland een vrij zeldzame groep van paddenstoelen.
De Goudgele koraalzwam o.a. is in geheel Nederland een zeer zeldzame soort.
Beschrijving
Hoed breed trechtervormig, Ø 10-25 cm, fijn wollig, wit tot crème, met gelige tot bleek roodachtig-kaneelkleurige vlekken, jong met een ingerolde rand.
Lamellen broos, aflopend, bleek oker tot crème.
Steel 4-7 x 2-4 cm, stevig, fijn fluwelig, wit tot crème. Vlees wit, melk wit. Smaak mild.
Sporeekleur wit.
Voorkomen
Bij loofbomen, vooral eik, in bossen, wegbermen en lanen.
Status
Zeldzaam, Rode Lijst (Kwetsbaar), Meetnet.
Het is geen plant en het is geen dier. We noemen het een slijmzwam, maar met paddenstoelen heeft het niets te maken.
Een ontmoeting met een vreemd wezen.
Schijnbaar stuurloos beweegt het zich voort, zonder ledematen en toch steeds in beweging. Zonder vaste vorm, steeds weer anders.
Dan klinkt er door het bos een schallend signaal: VERZAMELEN!
Gehoorzaam verandert de richting, op weg naar het grote onbekende. Onderweg komt er steeds meer familie bij, samen reizen ze verder. Plots weten ze het, hier is het. Er wordt halt gehouden en het grote werk gaat beginnen. Een bouwwerk verschijnt, niet van steen maar van gestapelde familieleden. Enkele mogen naar boven en het grote werk afmaken. Als kleine, goed ingepakte pakketjes laten ze zich van het bouwwerk afvallen. Meegenomen door de wind, op weg naar het grote onbekende. Velen halen het niet, anderen komen aan een gedekte tafel. Bacteriën en andere kleine hapjes liggen er voor hun klaar, ze pakken zich uit en beginnen aan de maaltijd.
Dit is in een notendop het leven van de meest bizarre organismen die we in ons Nederlandse bos kennen: de slijmzwammen. De knalgele Heksenboter is er één van. Geen plant, geen dier, geen schimmel, het is een slijmzwam. Wel sporevormend maar ook als eencellige rond kruipend. Als individu onzichtbaar voor ons oog maar zodra ze samen komen zijn ze overal te vinden. Op dood hout, verrot plantenmateriaal of ander organisch substraat. Geel, roze, wit of bruin, alle kleuren zijn mogelijk. Blijf ze eens volgen, na een paar dagen wordt de kleurige glibber kleiner. Nog weer wat later zijn er alleen nog gesteelde bolletjes, kraaltjes of anders gevormde sporendragers over.
Foto: 30-08-2014
De naam wordt verklaard uit de overlevering dat Judas Iskariot zich aan een vlier had opgehangen nadat hij Jezus verraden had. Alle bomen waarbij hij dit probeerde, bogen hun takken zodat zijn snode voornemen niet lukte. Tot Judas bij de vlier kwam, die zijn takken niet kon of wilde buigen. Zodoende hing Judas zich op aan een oude vlierboom. De vlier is de favoriete gastheer van het judasoor. Ook lijkt het zwammetje op een oor. In het bijbelverhaal over de gevangenneming van Jezus wordt verteld dat Petrus een Romeinse soldaat het oor afhakt om de arrestatie te voorkomen. Judas was degene die Jezus verraadde met een kus. Onder gunstige (vochtige) omstandigheden is het 2-6 cm grote judasoor een satijnige donkerroze zwam, die zacht aanvoelt. Vaak treft men hem aan in de vorm van een geaderd, enigszins doorzichtig oor. Bij droogte krimpt hij in, wordt harder en donkerder (tot zwart) van kleur. Judasoor komt gedurende het hele jaar voor in Nederland en België, zowel op het hout van levende als dode bomen. De zwam heeft een voorkeur voor de vlier. Vooral op oude of afgestorven stammen van de vlier komt de soort vaak voor.
Beschrijving
Vruchtlichaam afstaand of hangend, schelp- tot oorvormig, Ø 2-8 cm. Bovenzijde centraal aan het substraat aangehecht, fijn donzig, bruinroze tot olijfbruingrijs. Onderzijde gerimpeld-geplooid, rood- tot olijfbruin, soms wittig berijpt door de sporen. Vlees gelatineus tot droog hoornachtig.
Voorkomen
Op takken en stammen van vlier, ook op andere loofbomen en struiken, met name op kalkhoudende bodem. Voorjaar-herfst.
Parasitair, (Saprofiet).
Eetbaar.
Status
Algemeen.
Extra informatie
Het jaar rond vooral op vlier voorkomende Judasoor (= auricula-judae) moet ons herinneren aan het verraad van Christus door Judas, die zich later aan een vlierstruik zou hebben verhangen.
Foto's: 28 februari 2014
.JPG)
.JPG)
.JPG)